İçeriğe geç
Ana sayfa » Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

Mecliste bir tarafta köklü değişiklikleri savunan Mustafa Kemal, İsmet Paşa ve Fethi Bey gibi diğer taraftan, değişimin zaman içinde yapılmasını öneren gelenekçiler olarak ifade edilen bir başka grup ortaya çıkmıştır.

Muhalif görüşün artmaya başladığı bu dönemde çıkarılan kanun gereği Mustafa Kemal’in yanındaki komutanlar vekilliklerinden istifa ederek orduya dönmüşlerdir. Ancak, Kazım Karabekir, Ali Fuat, Cafer Tayyar gibi paşalar ise askerlik görevlerinden istifa edip mecliste kalmışlardır. Mustafa Kemal bu durumu Paşalar Komplosu olarak adlandırdığı bu olay meclis içinde örgütlü bir muhalefetin geliştiğini ortaya koymaktadır.

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 17 Kasım 1924 tarihinde Ankara’da Kazım Karabekir başkanlığında kuruldu. Partinin sistemi liberal sistem ve halkın hakimiyetidir. Dine de saygılı olacağını belirtilmiştir.

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın en dikkat çekici yönü Mustafa Kemal’in direktifleri ile değil de kendiliğinden kurulmasıdır. Parti kurulduktan sonra İsmet Paşa, Mustafa Kemal’e İstanbul’da sıkıyönetim ilan edilmesi önerisini sunuş ancak reddedilmiş. Mustafa Kemal muhalefetin varlığına önem verip, batılı rejimlerin parlamentolarını örnek göstermiştir.

İki parti arasında devam eden sürtüşmeler o kadar şiddetlidir ki bir defasında Ali Çetinkaya Halit Paşa’yı vurarak öldürmüştür.

Bu dönemde Doğu illerinde Şeyh Said isyanı ortaya çıktı. Fethi Bey görevden alınıp, yerine İsmet paşa getirildi. Ertesi gün Takrir’i Sükun ilan edildi. Bir nevi diktatörlüğün meşrulaştırılması olarak ifade ediliyor. Hükümet, Terrakiperver Cumhuriyet Fırkası mensuplarını Şeyh Said isyanıyla bağlantılı oldukları gerekçesiyle İstiklal mahkemesine sevk etti. Burada da parti kapatıldı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir