Baharat Yolu

Baharat Yolu, dünya ticaretinde önde gelen en eski ve en önemli yollardan biridir. Baharat Yolu esasında bir deniz yoludur. Yol üzerinde çok çeşitli mallar taşınsa da adını ön plana çıkan ürünü olan baharattan alır.

Baharat Yolu, dünya ticaretinde önde gelen en eski ve en önemli yollardan biridir. İpek Yolu‘ndan farklı olarak bu bir deniz yoludur. Yol üzerinde çok çeşitli mallar taşınsa da tıpkı İpek Yolu gibi adını ön plana çıkan ürünü olan baharattan alır.3

Dönemin petrolü olarak kabul edilebilecek baharata sahip olabilme arzusu birçok savaşa sebep olmuştur. Zira baharat, zenginler için olmazsa olmazdı. O dönemde baharat bir statü göstergesiydi ve ilaç yapımında, eti saklamada, macun yapımında ve yemekleri tatlandırmada kullanılırdı. Bu yolda ayrıca koku ürünleri de taşınırdı. Hacı yağı gibi kokular, tuvalet kültürünün gelişmediği Avrupa için olmazsa olmazdı. Ayrıca meşhur Hindistan çayı ve meşhur Hindistan kumaşı da önemli ticaret ürünlerdendir.  Baharatın temsil ettiği zenginliklere ulaşma çabası Vasco da Gama, Kristof Kolomb ve Macellan’ın yeni yerler keşfetmesine neden oldu. Bu büyük keşiflerle de Baharat Yolu eski önemini yitirdi.

Baharat Yolu’nun Önemi

Baharat Yolu’nun okyanus şartları ve güvenlik sorunu olmak üzere iki zorluğu söz konusudur. Zorlu okyanus şartları sıradan gemilerin yolculuklarını tamamlamasına imkan vermiyordu. Bu yüzden okyanuslarda sağlam gemilere ihtiyaç vardı. Ayrıca bu uzun güzergahta taşınan değerli mallar korsanların iştahını kabartıyordu. Bunlardan başka Avrupalı gemiciler ki özellikle Portekizliler bu yolun güvenliğini için korsanlarla birlikte tehdit unsuruydu.

Baharat Yolu Ürünleri

Ticaret yollarında sadece ürünler değil kültürler de taşınırdı. Zira İslamiyet’te misyonerlik olamamakla birlikte dinin yayılması siyasi ve ticari faaliyetlerle gerçekleşmişti. Bu noktada Baharat Yolu’nun rolü büyük olmuştur. Nasıl karayolu üzerinden giden tüccarlar arasına dervişlerin girmesiyle İslamiyet Orta Asya’da Türkler arasında yayıldıysa aynı şekilde deniz yoluyla ile yapılan ticarette de dervişlerin katkılarıyla (İbn-i Battuta) büyük olmuştur. Pakistan, Endonezya, Malezya, Filistin ve Hindistan’ın önemi bir bölümünün Müslümanlığa geçmesinde etkili olmuştur.

Gerek İpek Yolu’ndan gerekse de Baharat Yolu’ndan gelen ürünler doğu Akdeniz’de toplanırdı. Bundan sonra ürünler Müslüman-Arap tüccarlar tarafından Batı’ya taşınırdı. Bu durum 12. yüzyıla kadar böyle devam etmiş bu yıldan itibaren Venedik ve Cenevizliler Arapların görevini alarak önemli bir gelir kaynağının sahibi olmuşlardır. Özellikle Venedik bu ticaret sayesinde ekonomik olarak oldukça gelişmiştir. Doğu Akdeniz’den gelen tüm mallar Venedik limanlarından Avrupa’ya dağıtılmasıyla Venedik, bütün Avrupa’nın limanı haline büründü. Öyle ki iç Avrupa ülkeleri Venedik’te depolar dahi satın aldılar. Venedik’in, Adriyatik’in en üst kısmında olması bu ticarette ön plana çıkmasında başrol oynamıştır.

Baharat Yolu Güzergahı

Baharat Yolu, Çin’den gelen kolla birleşerek Hint Yarımadası’nın batısından başlayıp adanın doğusuna kadar gelir. Buradan sonra da Umman Denizi’ne gelerek iki kola ayrılır. İlk kol Basra Körfezi’ne yönelir ardından Şattülarap Nehri’nden ilerleyerek Dicle üzerinden Bağdat’a gelir. Umman’dan Bağdat’a uzanan bu kol burada ikiye ayrılır. Bir kol Fırat üzerinden kuzeye giderek Halep, Antakya ardından da Payas’a varır.4 Diğer kol Bağdat’tan batıya doğru yönelip çölü geçerek Şam üzerinden Sayda’ya çıkar. Umman’dan ayrılan ikinci kol ise Aden körfezinden Kızıldeniz’e gelir. Buradan sonra iki küçük kola ayrılarak bir kol Şam’a öteki de Kahire üzerinden İskenderiye’ye ulaşır. 

Baharat Yolu Güzergahı