İstanbul (Tersane) Konferansı (1876)

İstanbul (Tersane) Konferansı

İstanbul Konferansı diğer adıyla Tersane Konferansı, 1876 yılında Balkanlarla ilgili sorunların çözülmesi için İstanbul gerçekleştirilen Osmanlı, Prusya, İngiltere, Rusya, Fransa Devletlerinin katıldığı toplantıdır.

Rusya Panslavist politikaları doğrultusunda Balkan milletlerinin isyanlarını desteklemekteydi. Yaşana Osmanlı-Sırp mücadelesinde Rusya’nın verdiği ültimatom ile bir mütareke yapılmasını sağlamış ve Rusya Balkanlarda inisiyatifi ele almıştı. Bundan sonra ise “Balkan Bunalımı” genel bir doğu sorunu haline gelmiştir.

Rusya’nın bu doğu sorununu tek başına çözmeye kalkışması, İngiltere’nin çıkarlarını tehlikeye düşüreceğinden dolayı İngiltere 1876’da Osmanlı Devleti’nin bağımsızlığının ve toprak bütünlüğünün devamından yana olduğunu açıkladı. Böylece Balkan Bunalımı İngiltere ve Rusya’yı karşı karşıya getirdi. Sorunun devletlerarası bir konferansta ele alınması gündeme geldi.

23 Aralık 1876 İstanbul’da bir konferans toplanmış ve konferansa Paris Antlaşması’na katılan bütün devletler temsilci göndermiştir.

Konferansta Osmanlı lehine kararlar alınacağı tahmin ediliyordu. Osmanlı idarecileri yabancı devletlerin önerilerini hafifletmek için toplantının devam ettiği sırada bin bir pare top atışıyla Meşrutiyetin ilan edildiğini dolayısıyla Osmanlı sınırları içindeki gayrimüslimlerin kendi haklarını kendilerinin koruyabileceği kendi temsilcileri vasıtasıyla sorunlarını mecliste çözebileceklerini ve dolayısıyla Avrupalı devletlerin bunları savunmalarına gerek kalmadığı belirtilmiş. Bu gerekçe ile konferansın devamına gerek olmadığı belirmiştir.  Fakat bu durum Avrupalı temsilcilerin üzerinde beklenen etkiyi yaratamadı. Konferansa katılan temsilciler bunun çalışmalarını önlemeye yönelik olduğunu düşünerek toplantıya devam etiler. Fakat, konferans sırasında alınan kararlar Osmanlı Devleti tarafından reddedildi. Konferans dağıtıldı ve Osmanlı Devleti ile bu devletler arasında bir gerginlik oluştu.