Şeyh Said İsyanı

Şeyh Said İsyanı

Şeyh Said

Şeyh Said ilk olarak tarih sahnesine 1914 yılındaki başarısız bir isyan girişimiyle çıkmıştır. Bundan sonra bir kez daha adıyla anılan, etkili ancak başarısız bir isyan girişiminde bulunduğunu görüyoruz. İsyan 13 Şubat 1925’te Bingöl’ün Genç ilçesine bağlı Piran’da başladı. Gelişerek doğu bölgelerine yayıldı. Dini İstekler güden bir isyan mıydı yoksa ayrılıkçı mıydı İngiltere etkisi var mıydı? Sorularına farklı kesimler farklı cevaplar verir. Mete Tuncay söz konusu ayaklanmanın dinsel giysi altında ulusal bir başkaldırıdır. Fikrini savunurken, Ergün Aybars Musul bağlantısından dolayı İngiliz etkisinin her aşamada olduğunu söylüyor. Netice itibariye tedbirler almadığı için eleşirilen Fethi Bey’in yerine İsmet Paşa getirildi. İsyan nedeniyle doğu illerinde sıkıyönetim ilan edilerek, Takrir-i Sükün Kanunu uzatıldı ve İsyan bölgesinde ve Ankara’da olmak üzere iki tane İstiklal Mahkemesi kuruldu. Alınan önlemler ve planlı bir askeri hareket sonrası İsyan bastırıldı ve ileri gelenleri idam edildi.